Hugleiðingar um alls kyns matar- og víntengd efni.
Lesendum gefst kostur á að segja skoðun sína við hverja færslu.
Fimmtíu bollar á dag
Ég er að lesa í bók sem heitir A History of the World in Six Glasses, þar sem höfundurinn rekur mannkynssöguna í drykkjum, ef svo má segja - byrjar á bjórbruggun á steinöld og endar á kókakóla. Drykkirnir sex (eða drykkjarflokkarnir) sem hann notar til að rekja söguna eru, fyrir utan bjórinn og kókið, léttvín, brennd vín, kaffi og te.
Það eru margar athyglisverðar frásagnir í þessari bók og þar á meðal var ég að lesa í tekaflanum um hollenska læknirinn Cornelius Bontekoe, sem uppi var um miðja 17. öld. Hann hvatti mjög ákaft til tedrykkju; sagði að fólk ætti helst að drekka tebolla á klukkutíma fresti, byrja kannski á tíu tebollum á dag og auka svo neysluna. Sjúklingum ráðlagði hann að drekka minnst fimmtíu tebolla á dag en sagði þó að tvö hundruð bollar á dag væru líklega hámarkið.
Reyndar voru tebollar á þessum tíma líklega mjög litlir, kannski ekki mikið stærri en fingurbjargir. En það kemur varla á óvart að Hollenska Austur-Indíafélagið, sem hafði einkaleyfi á teinnflutningi til Hollands, verðlaunaði Bontekoe fyrir skrifin - eða pantaði þau hjá honum.
Te er ágætt. En fimmtíu bollar á dag ...
Nanna
Beinamatreiðsla
Ég á margar býsna sérhæfðar matreiðslubækur. En þessi hér er reyndar með þeim sérhæfðari sem ég hef séð ... Og að sjálfsögðu er hún kominn á listann yfir „bækur sem ég verð að eignast”.
Þegar ég var í sælkeraferð til Búrgundarhéraðs í haust (frásögn af ferðinni mun birtast í febrúarblaði Gestgjafans) fékk ég einmitt á einu veitingahúsanna snigla með beinmerg og skalottlauksmauki, borna fram í nautabeinum sem var stillt upp svipað og á kápumyndinni.
Kannski er ekki mikið um að beinin sjálf séu borðuð - og þó, beinastrjúgur er gamall íslenskur réttur þar sem bein, einkum smærri bein af ungum skepnum, voru geymd í sýru svo lengi að þau meyrnuðu og voru síðan soðin. Ekki þótti þetta þó neinn sérstakur sælkeraréttur.
Nanna
Innköllun á karrídufti
Samkvæmt frétt frá Umhverfisstofnun hefur heildverslunin K. Karlsson innkallað úr verslunum tvær tegundir af kryddi frá Rajah, Mild Madras Curry Powder og Hot Madras Curry Powder í 100 g dósum. Í þremur framleiðslulotum af kryddinu fannst litarefnið súdan í óleyfilegu magni. Dósir þessar eru með dagstimplunum 30.6.2007, 30.7.2007 og 31.7.2007 og þeir sem hafa undir höndum dósir með þessum stimplum eru beðnir um að skila þeim inn til heildverslunarinnar.
Súdan er rautt litarefni sem ekki er leyfilegt að nota í matvæli, a.m.k. í Evrópu, en er þó notað sumstaðar í krydd, einkum chilipipar og kryddblöndur, sósur o.fl. sem innihalda chilipipar. Því er algengt að til Vesturlanda berist vörur sem innihalda súdan. Það er talið krabbameinsvaldandi en þegar það hefur fundist í vörum sem fengist hafa hér á landi hefur magnið þó verið svo lítið að það er ekki talið hættulegt nema ef fólk borðar mjög mikið af mat sem inniheldur kryddið og í langan tíma.
Það er þó engin ástæða til að henda strax öllu Rajah-kryddi eða öllu karrídufti sem til er í kryddhillunni. Ég er með dós af Mild Madras-karrídufti frá Rajah á skrifborðinu hjá mér. Hún er með dagstimplinum 2.7.2007 og ég hika ekki við að nota hana. Eftirlit með þessu er virkt og menn eru fljótir að bregðast við ef eitthvað finnst sem ekki er í lagi, þannig að ég treysti því að það hafi eingöngu verið dósir úr þessum þremur tilteknu framleiðslulotum sem ekki voru eins og þær áttu að vera.
En ef þið eigið Rajah-karrí í hillunni ættuð þið að skoða stimpilinn á botninum.
Nanna
Lokað kjöt ... eða opið???
Ég var að brúna kjöt frammi í Gestgjafaeldhúsi áðan og fór þá að hugsa um þáttinn Kitchen Chemistry, sem ég var að horfa á í gærkvöldi. Þar voru meistarakokkurinn Heston Blumenthal (á veitingahúsin Fat Duck, sem nýlega var sett efst á lista yfir bestu veitingahús heims) og snillingurinn Harold McGee (höfundur hinnar geysifróðlegu bókar On Food and Cooking) að tala um þá lífseigu mýtu að maður ,,loki” kjöti með því að brúna það. Svo sýndu þeir fram á með ýmsum hætti að þetta er firra, eins og reyndar hefur lengi verið vitað þótt fæstir trúi því ... Það að brúna kjötið lokar engu og heldur engum safa inni í því – það hefur þveröfug áhrif ef eitthvað er. Snögg hitabreyting herpir enda vöðvaþráðanna vissulega saman en við það pressast safi úr kjötinu en lokast ekki inni í því.
Þeir félagarnir brúnuðu nokkur kjötstykki á pönnu, vigtuðu þau og báru saman og það kom að sjálfsögðu í ljós að það sem hafði langmest áhrif á safann í kjötinu var steikingartíminn – því lengur sem kjötið var steikt, þeim mun meira varð safatapið, alveg sama hvernig það var brúnað í upphafi. Þeir bentu líka á að snarkið var nokkuð jafnt allan steikingartímann. Snarkið heyrist þegar safadropar úr kjötinu mæta heitri feitinni – ef kjötinu væri í raun lokað með brúnuninni mundi snarkið fljótlega hætta að heyrast eða a.m.k. draga verulega úr því.
Það er þó óumdeilt að brúnunin hefur jákvæð áhrif á bragð og útlit kjötsins. Mesta bragðið er í skorpunni sem myndast við brúnunina, yfirborð kjötsins ,,karamelliserast”. Þess vegna verður kjöt og grænmeti sem nota á í pottrétti og þess háttar líka bragðmeira ef það er brúnað áður en það er soðið.
Nanna
Aðskotahlutir ...
Ég fann einu sinni glerbrot í rauðvínsglasi á veitingastað. Til allrar hamingju var mér trúað þegar ég sýndi brotið og við fengum vínflösku í skaðabætur. Annars hefði getað farið fyrir mér eins og þessu fólki hér.
Nanna
Hollt og óhollt á Nickelodeon
Bandarískur neytendahópur ætla að höfða mál á hendur Kellogs og Nickelodeon-sjónvarpsstöðinni og krefjast þess að hætt verði að auglýsa óhollan mat í sjónvarpsþáttum sem ætlaðir eru börnum.
Samkvæmt könnun sem gerð var á dagskrá Nickelodeon voru á ákveðnu tímabili í haust sýndar 168 sjónvarpsauglýsingar um mat. Þar af var í 88 tilvikum verið að auglýsa mat sem hafði lítið næringargildi, var mjög sykuraugðugur, fituríkur eða á annan hátt óhollur. Neytendahópurinn segir að þegar dagskrá nokkurra laugardagsmorgna var skoðuð, samtals 27 1/2 klst. af barnaefni, hafi komið í ljós að í 98% auglýsinganna sem sýndar voru var hvatt til neyslu á óhollum mat.
Áður hefur verið reynt að höfða mál á hendur McDonalds fyrir að beita blekkingum í auglýsingum og fá börn til að borða óhollan mat. Það mál er enn í gangi en hluta þess hefur verið vísað frá dómi.
Nickelodeon hefur þó sér til málsbóta að þar eru sýndir þættirnir um Latabæ, þar sem börn eru hvött til að lifa heilbrigðu lífi og borða hollan mat. Dóttursonur minn rak augun í gulrót á eldhúsbekknum hjá mér um daginn, hrópaði „Latabæjarnammi!" og hámaði hana í sig.
Nanna
Negrakossar og gyðingakökur
Borðað til að bæta geðið
Það hefur lengi verið ljóst að hollusta matarins sem við borðum hefur bein áhrif á líkamlega heilsu okkar en samkvæmt nýjum breskum rannsóknum eru áhrifin á andlega heilsu síst minni. Þeir sem borða óhollan og mikið unninn mat sem inniheldur mikið af mettaðri fitu og sykri eru líklegri til að þjást af þunglyndi, lélegu minni og fleiri andlegum kvillum en þeir sem borða mikið af ferskmeti og hollum matvælum.
Dr. Andrew McCulloch, yfirmaður hjá The Mental Health Foundation, segir að í ýmsum tilvikum gefi breytt mataræði betri raun í baráttunni við andlega kvilla en lyfja- eða viðtalsmeðferð. Það eru ekki síst omega-3-fitusýrurnar sem skortir í nútímamataræði; Bretar borða 34% minna grænmeti og 67% minna af fiski en þeir gerðu fyrir hálfri öld og það þýðir mainna af hollum fitusýrum, steinefnum og vítamínum. Kjúklinganeysla hefur aukist en um leið hafa kjúklingar orðið mun feitari en áður - fituprósentan hefur farið úr 2% í 22% - og þar er ekki um holla fitu að ræða.
Hann hvetur fólk til að bæta mataræðið, borða meira af fersku grænmeti, ávöxtum og fiski. Það má líka benda á að lýsi hefur í sumum tilvikum gefist vel gegn ofvirkni, athyglisbresti og fleiri slíkum kvillum hjá börnum.
Nanna
Best fyrir?
Ég er með kryddbox á skrifborðinu hjá mér sem samstarfskona mín var að skila, ég lánaði henni það fyrir jólin. Colman's Mustard sem ég fann inni í skáp hjá mér eftir nokkra leit. Sinnepsduftið í boxinu er komið nærri sex ár fram yfir ,,best before" dagsetninguna. Kryddið er samt enn í fínu lagi, enda í ljós- og loftheldu málmboxi. Kannski þarf þó að nota ögn meira af því en áður.
Einu sinni notaði ég niðursuðuvöru sem var komin fimm ár fram yfir ,,best before". Einhverjir ávextir, man ekki lengur hvað þetta var. En þeir brögðuðust vel og engum varð meint af. Ég er líka viss um að í jarðskjálftabirgðunum mínum (niðursuðudósalager inni í búri) leynist ýmislegt sem er búið að vera þar nokkuð lengi. Ég hef ekki áhyggjur af því; veit að niðursoðnar gulrætur geta t.d. geymst óskemmdar í 114 ár.
Ég veit að margir henda samstundis öllu sem er komið á best-fyrir-dag. Ekki ég. Það fer þó eftir því hvað það er og það gegnir allt öðru máli með síðasta neysludag, þeirri dagsetningu tek ég yfirleitt mark á. Ég tala nú ekki um viðkvæma ferskvöru eins og hakk, ég kaupi helst ekki nautahakk nema sama daginn og það er hakkað. Eða pakkað allavega; ég vona að það sé sama dagsetning. Maður veit samt aldrei.
Nanna
Kál eða rósir?
„Aðeins hinir hjartahreinu geta eldað góða súpu,“ sagði tónskáldið Beethoven víst einhvern tíma. Samkvæmt því er ég líklega frekar hjartahrein því að ég bý stundum til ágætar súpur. Matarmiklar súpur eiga alveg sérlega vel við á vetrardögum eins og þessum; íslensk kjötsúpa er auðvitað alltaf sígild en það er hægt að gera alls konar góðar súpur úr næstum hvaða hráefni sem er og það þarf ekki að vera dýrt. Góð frönsk lauksúpa slær til dæmis næstum allar aðrar súpur út.
Lauksúpan er líka gott dæmi um það að bestu súpurnar eru ekki endilega þær sem gerðar eru úr dýrustu og fínustu hráefnunum. Þau valda stundum vonbrigðum. Eða eins og bandaríski rithöfundurinn H.L. Mencken orðaði þetta: „Hugsjónamaður er sá sem veitir því athygli að rós ilmar betur en kálhöfuð og dregur þá ályktun að af henni megi einnig sjóða betri súpu.“
Það verður súpuþáttur í næsta Gestgjafa eins og ég hef áður nefnt. Engin rósasúpa þar. Reyndar ekki kálsúpa heldur, bara blaðlaukssúpa - en það verður eitthvað við flestra hæfi.
Nanna
Endalaus orka
Mig langar til að mæla með bókinni Endalaus orka, ekki bara fyrir þá sem fengu safapressu í jólagjöf eða fjárfestu í slíku tæki núna eftir áramótin í einlægum ásetningi um að hefja heilbrigt og hollustusamlegt líferni, heldur fyrir alla - það eru nefnilega líka uppskriftir þarna sem ekki þarf að eiga safapressu til að nota. Fullt af alls konar hollustudrykkjum.
(Og nei, þetta segi ég ekki bara af því að ég þýddi bókina á íslensku - en langar þó að bæta því við að mér fannst það skemmtilegt verk og mun áhugaverðara en ég bjóst við þegar ég tók það að mér.)
Nanna
Notalegheitamatur
Það hefur verið dálítið erfitt að taka mið af veðrinu þegar kvöldmaturinn er ákveðinn að undanförnu, a.m.k. hér á suðvesturhorninu. Suma daga hef ég lagt af stað í vinnuna í logni blíðviðri, farið út í búð í hádeginu í snjókomu og skafrenningi og farið heim í grenjandi rigningu. Eða öfugt. Einu sinni fór ég inn í búð, dvaldist smástund og þegar ég kom út var komið allt annað veður og mér fannst það sem ég hafði keypt í kvöldmatinn ekki lengur eiga við.
Ég veit ekki um ykkur en hjá mér ræður veðrið oft mjög miklu þegar ég er að ákveða hvað á að vera í matinn. Stundum finnst mér ekkert koma til greina nema risotto eða eitthvað slíkt. Stundum lít ég út og hugsa: „Nú, þetta er súpuveður.“ Og svo eru vetrardagar þegar ekkert kemur til greina nema heimabökuð pítsa ...
Við erum að ganga frá vetrarblaði Gestgjafans núna. Þar verður mikið um risotto, súpur og pítsur. Og fleiri góða vetrarrétti. Notalegheitamat.
Nanna
Fuglaflensa
Ótti við fuglaflensu virðist ekki hafa dregið neitt úr kjúklinganeyslu í Bandaríkjunum, a.m.k. ekki enn sem komið er; neyslan í fyrra var 85 pund á mann en hafði verið 84 pund árið 2004. Kjúklingaframleiðendur vilja þó hafa vaðið fyrir neðan sig og allir stærstu framleiðendurnir áforma að auka eftirlit og leita að fuglaflensu í hverjum einasta kjúklingahópi, en hingað til hafa verið teknar stikkprufur og aðeins sumir hópar prófaðir.
Talsmenn neytenda fagna framtakinu en hafa þó efasemdir um að þetta sé nægilegt. Meiningin er að taka 11 kjúklinga úr hverjum hópi og leita að fuglaflensusmiti í þeim en í meðalstórum „hópi“ eru 55-60.000 fuglar. Auk þess eru prófanirnar ekki skylda og fara fram á vegum framleiðenda sjálfra en ekki opinberrar eftirlitsstofnunar.
Alls er slátrað yfir 9 milljörðum kjúklinga í Bandaríkjunum á ári hverju.
Nanna
Hundabakarí
Í París er búið að opna bakarí sem helgar sig bakstri á kökum og kruðeríi fyrir hunda og nefnist það Mon Bon Chien. Þar selur verðlaunabakarinn og hundavinurinn Harriet Sternstein meðal annars beikonkex sem eru mótuð eins og kettir og foie gras-kökur sem lagaðar eru eins og bein.
Allt er bakað á staðnum og Harriet segist baka 2-300 kökur á dag, auk þess sem hún sinnir sérpöntunum.
Þetta væri kannski viðskiptahugmynd fyrir Ásgeir Sandholt eða einhvern annan íslenskan verðlaunabakara. Skemmtileg tilbreyting allavega ...
Nanna
Nokkur orð um ? fjölnota skinku
Soðin skinka - undir nöfnum eins og partýskinka o.fl. - er oft fáanleg á góðu verði í verslunum og flestir kaupa hana til að bera fram heita sem aðalrétt, eða niðursneidda á köldu borði með hefðbundnu meðlæti. En það er hægt að gera margt fleira við hana og ef hún er skorin í sneiðar og fryst í nokkrum skömmtum getur skinkubiti sem kostar e.t.v. 1500 krónur verið uppistaða í margar máltíðir. Hún er líka góð sem álegg ofan á brauð og tiltölulega ódýr sem slík, litlu dýrari en bragðlítil áleggsskinka.
Tilvalið er að skera skinkubitann í misþykkar sneiðar, hafa sneiðar sem nota á sem álegg fremur þunnar og frysta þær e.t.v. 6-10 saman í pakka (gott að raða þeim á bökunarpappírsbút, leggja hann á pappaspjald og vefja plastfilmu utan um), en afganginn af skinkunni er gott að skera í 3-5 mm þykkar sneiðar og frysta þær 4-8 saman í pakka - en það fer auðvitað eftir fjölskyldustærð. Það þarf ekki ýkja mikið af bragðmikilli skinku til að gefa réttinum bragð, setja á hann svip og gera hann girnilegri fyrir þá sem finnst kjöt ómissandi í mat. Sneiðarnar eru tiltölulega fljótar að þiðna og þær má svo nota á ýmsan hátt:
· Snöggsteikja þær á pönnu og nota t.d. sem fyllingu í beyglur ásamt rjómaosti, salatblaði og t.d. tómötum. Eða stinga þeim inn í pítubrauð ásamt söxuðu grænmeti og e.t.v. pítusósu.
· Skera þær í ræmur og nota þær í eggjaköku ásamt t.d. niðursoðnum maís og dálitlum osti. Eða nota þær sem bökufyllingu ásamt grænmeti (t.d. spergilkáli, spínati eða jafnvel bara grænum baunum) og ostasósu.
· Skera þær í bita og nota til að gefa bragð í risotto og fleiri hrísgrjónarétti. Eða bæta þeim út í pastasósu ásamt niðursoðnum tómötum, kryddjurtum og e.t.v. ýmsu grænmeti.
· Skera þær í bita og nota ofan á heimabakaða pitsu, eða blanda bitunum saman við rifinn ost og e.t.v. ólífur, hnoða saman við brauðdeig og baka.
· Skera þær í ræmur eða bita og nota í matarmikil salöt, t.d. ásamt harðsoðnum eggjum, tómötum, gúrkum, soðnum kartöflum, ólífum, salatblöðum og fleiru.
· Nota þær í grillaðar ostasamlokur, e.t.v. ásamt tómatsneiðum og öðru grænmeti. Þykk sneið af góðri reyktri skinku í stað þunnrar sneiðar af áleggsskinku breytir samlokunni úr skyndibita í máltíð.
Í uppskriftasafninu er líka hægt að finna ýmsar uppskriftir þar sem soðin skinka er notuð á margvíslegan hátt.
Nanna
Jamie setur pylsugerð á hausinn
Herferð Jamie Olivers til að gera matinn sem boðið er upp á í breskum skólum hollari og betri virðist hafa borið einhvern árangur. Að minnsta kosti hefur dregið það mikið úr sölu til skólamötuneyta á unninni kjötvöru, pylsum, hamborgurum og þess háttar að stórt fyrirtæki í þeim geira, Canterbury Foods, lagði upp laupana um áramótin.
Jamie heldur baráttunni áfram og ætlar að gera nýja þáttaröð undir nafninu Jamie's Scool Dinners. Hann ætlar meðal annars að leggja áherslu á að fræða krakkana sjálfa um mat og næringu. „Ég heimsótti nýlega leikskóla á Ítalíu og þar voru þriggja og fjögurra ára krakkar sem vissu meira um mat en 25 ára Englendingar gera," segir hann.
Nanna
Veitingahúsið í Queer Eye
Áðan var ég að horfa á Queer Eye for the Straight Guy, þar sem félagarnir fimm aðstoðuðu ungt par við að innrétta og opna nýtt veitingahús í New York. Ef einhver hefur áhuga á að heimsækja þetta veitingahús, þá má finna upplýsinar um það hér og hér. Það virðist ganga ágætlega. Umsagnir gesta eru margar mjög jákvæðar en sumir kvarta þó yfir því að skammtarnir séu litlir og verðið hátt. En gengið er jú hagstætt fyrir Íslendinga ...
Nanna R.
Úr tíu ára fjarlægð
Ég rakst á dálítið skemmtilega grein í Observer um megrunarkúra, nýársheiti og fleira. Eitt af því sem mér fannst athyglisvert þar var ráðleggingin um að horfa á sjálfa(n) sig, ekki eins og maður sér sig núna, heldur eins og líklegt er að maður horfi á sig úr tíu ára fjarlægð ... Maður er kannski alltaf að berjast við þessi sömu fimm eða tíu aukakíló, þessi sem koma og fara á víxl, maður fer á nýjasta kúrinn og léttist fyrst í stað en svo kemur þetta alltaf aftur; maður er alltaf óánægður með eigin líkama - en eftir tíu ár er ekki ólíklegt að við skoðum gamlar myndir af okkur eins og við erum núna og hugsum: -Hvað var ég eiginlega óánægð með? Yfir hverju var ég alltaf að ergja mig?
Hvað mig sjálfa varðar er þessu reyndar öfugt farið. Mér finnst ég líta betur út en fyrir tíu árum en það er ekki vegna þess að ég sé grennri og spengilegri. Ég hef örugglega bætt á mig nokkrum kílóum. En mér finnst ég líta betur út vegna þess að mér líður betur, ég er í betra jafnvægi, ánægðari með lífið og sáttari við sjálfa mig.
Það skiptir máli. Mun meira en allir heimsins megrunarkúrar. Ég hef aldrei á æfinni farið í megrun (og væri þó ekki vanþörf á, mundi einhver segja). En ég er alveg sannfærð um að þótt ég hefði verið á stanslausum megrunarkúrum undanfarin tíu ár væri ég að minnsta kosti jafnþung og ég er núna og örugglega mun vansælli og óánægðari með sjálfa mig.
Nanna R.
Stiltonostur í hættu
Ég var að sjá frétt á Sky News áðan þar sem var verið að fjalla um hættu sem steðjar að Stiltonostinum fræga, líklega þekktasta osti Breta. Þannig er að breska manneldisráðið vill draga úr saltneyslu Breta og það stendur til að setja reglugerð um hámarksaltmagn í ýmsum matvörum, þar á meðal osti. Markið á að setja við 2%, skilst mér, en hefðbundinn Stiltonostur inniheldur 2,5% salt, raunar minna en flestir aðrir blámygluostar (franskur Roquefortostur inniheldur um 4% salt). Framleiðendur segja að ekki sé hægt að draga meira úr saltmagninu án þess að osturinn breytist svo verulega að ekki sé um sömu vöru að ræða. Fleiri hefðbundnar matvörur munu vera í sömu hættu.
Auðvitað er góðra gjalda vert að stemma stigu við saltneyslu, sem er of mikil víðast hvar á Vesturlöndum, þar á meðal hér á landi. En mér finnst ekki rétt að gera það með reglugerðum sem koma í rauninni í veg fyrir að hægt sé að framleiða matvöru sem gerð er samkvæmt aldagömlum hefðum og er auk þess lítill þáttur í daglegu fæði. Þeir eru varla margir sem borða Stiltonost í óhófi þótt margir kaupi sér eina krukku eða svo fyrir jólin. Hangikjötið okkar kann að vera saltara en hollt þykir en þótt það sé borðað einu sinni eða tvisvar yfir hátíðarnar ætti það varla að hafa mjög skaðleg áhrif á heilsuna. Það er saltið í hversdagsmatnum sem þarf að hafa áhyggjur af og þá er nær að beina sjónum að margs konar unnum matvælum, pakkavöru, skyndibitum og öðru slíku, sem er enn ríkari þáttur í mataræði Breta en Íslendinga.
Ég á hálfa krukku af afbragsgóðum Stiltonosti í ísskápnum. Sjálf þarf ég að hafa gætur á saltneyslu minni að læknisráði en mér dettur ekki í hug að láta það halda mér frá því að fá mér svolítið af þessum afbragðsgóða osti af og til. Ég spara frekar saltið í einhverju öðru ...
Nanna
?Fiskur og franskar?
Það eru áreiðanlega margir sem geta hugsað sér að fá góðan og einfaldaan fiskrétt í kvöldmatinn og þess vegna ætla ég að setja hér inn fiskrétt úr janúarblaði Gestgjafans. Ef þið viljið ekki hafa franskar (ofnsteiktar) með er alveg hægt að hafa bara soðnar kartöflur, hrísgrjón eða gott grænmetissalat.
„Fiskur og franskar“
Ekta fiskur og franskar er ekki hollasti matur sem hægt er að fá sér en þessi útgáfa er mun heilsusamlegri. Kartöflurnar eru bakaðar í ofni og fiskinum brugðið undir grillið.
1 kg bökunarkartöflur
8 msk. olía
salt
700-800 g fiskflök, roðflett og beinhreinsuð (t.d. ýsa eða þorskur)
nýmalaður pipar
1 sítróna
Hitið ofninn í 200°C og klæðið ofnskúffu með bökunarpappír eða álpappír. Afhýðið kartöflur og skerið þær í langar ræmur, 6-8 mm þykkar. Setjið 6 msk. af olíu í skál, veltið kartöfluræmunum vel upp úr olíunni og saltið þær (eða kryddið með kartöflukryddi). Dreifið þem í ofnskúffuna og bakið þær síðan í 30-40 mínútur, eða þar til þær eru meyrar í gegn og farnar að taka lit. Klæðið á meðan bökunarplötu með álpappír. Skerið fiskinn í stykki og penslið með olíu á báðum hliðum. Kryddið með pipar og salti og raðið á plötuna. Rífið börkinn af sítrónunni yfir og kreistið svo safa úr 1/2 sítrónu yfir fiskinn. Hitið grillið í ofninum (kartöflurnar mega vera inni áfram) og grillið fiskinn efst í ofni í 4-6 mínútur, eftir þykkt, eða þar til hann er rétt grillaður í gegn. Ekki þarf að snúa stykkjunum. Berið fram með kartöflunum og kaperssósu (eða annarri góðri ídýfu).
Kaperssósa:
1 dós (200 ml) sýrður rjómi 10%
2 tsk. kapers
nokkrar dillgreinar
nýmalaður pipar
salt
Hrærið saman sýrðan rjóma og kapers og bragðbætið e.t.v. með svolitlu af leginum úr kaperskrukkunni. Saxið dill og hrærið saman við. Kryddið með pipar og salti eftir smekk.
Nanna
