Hugleiðingar um alls kyns matar- og víntengd efni.
Lesendum gefst kostur á að segja skoðun sína við hverja færslu.
Hættuleg blanda?
Ef þið skylduð eiga grænmetisblöndu með nafninu Hátíðarblanda í frystinum, þá ættuð þið að skila henni aftur í búðina þar sem hún var keypt.
Aðskotahlutur? Hljómar ekki vel.
Reyndar skilst mér að þetta hafi verið músarhaus.
Nanna
Meira um Kökustríðið
Það kom í ljós að ég hafði ekki alveg rétt fyrir mér um upphaf Kökustríðsins en þetta varð til þess að fróðleiksvinur einn tók sig til og gerði síðu á íslensku Wikipediuna (alfræðiorðabók á netinu).
Nanna
Svona vantar mig
Ég sé í nýjasta blaði Waitrose Food Illustrated að við meistarakokkurinn Marco Pierre White eigum allavega eitt sameiginlegt: Hvorugt okkar hefur nokkru sinni tekið bílpróf. Hann á að vísu konu sem situr við stýrið þegar þau fara til útlanda en í Bretlandi er það ,,Mr Ishii, my immaculate personal assistant" sem sér um aksturinn.
Mig vantar svoleiðis. Ekki konu, reyndar, heldur svona immaculate personal assistant. Sem gerir allt sem ég segi honum, ekur mér hvert sem ég þarf á að halda og sér um uppþvottinn og fráganginn í eldhúsinu (ég efast reyndar um að Mr. Ishii sjái um þá deild). Og gerir það þegjandi og hljóðalaust, því að eins og MPW segir í lok greinarinnar: „Ég borga Mr. Ishii ekki kaup fyrir að kvarta.“
Það væri nú munur.
Nanna
Leyndardómar Bush-fjölskyldunnar
Hérna er hægt að lesa skemmtilegan ritdóm úr The Independent um matreiðslubók Bush-fjölskyldunnar. Gaman að sjá hvaða mat forseti Bandaríkjanna er alinn upp við - þar er sannarlega ekkert nýmóðins klettasalat eða balsamedik. Þar kemur aftur á móti fram að Barbara Bush ber gjarna fram búðing úr núðlum, eplum, kanel, eggjum, rjóma, rúsínum, kotasælu og kornflexi með nautalundinni og lambalærinu.
Jamm. Ég veit nú ekki alveg hvort mig langar í þessa matreiðslubók.
Nanna
Kökustríðið mikla
Maður hefur svosem oft heyrt um tertuslag eða séð hann í gamanmyndum en 30. nóvember er merkisdagur að því leyti að þá hófst Kökustríðið mikla, The Great Pastry War, árið 1838. Þetta ar ekki tertuslagur en þrátt fyrir nafnið er varla rétt að kalla þetta stríð. Þetta voru skærur á milli Mexíkó og Frakklands sem hófust eftir að franskur bakari í Mexíkó kvartaði yfir því að mexíkóskir hermenn hefðu eyðilagt bakaríið hans. Mexíkóstjórn neitaði að greiða skaðabætur, bakarinn kvartaði í frönsku ríkisstjórnina og hún sendi flotadeild til Veracruz. Franski flotinn hernam borgina um tíma en Bretar höfðu milligöngu um samninga og á endanum féllst Mexíkóstjórn á að greiða 600.000 peseta í skaðabætur. Ekki fylgir sögunni hvort bakarinn fékk þá peninga alla.
Nanna
Rúlluterta á forsíðum stórblaðanna ...
Great minds think alike,“ er stundum sagt og það kom einmitt í hugann þegar við hér á Gestgjafanum sáum forsíðuna á jólablaði matreiðslutímaritsins BBC Good Food 2005. Mörg undanfarin ár hefur jólabúðingur, enskar jólakökur eða annað slíkt prýtt forsíðuna og þær hafa verið hver annarri líkar. En í ár ber svo við að forsíðumyndin er af brúnni rúllutertu með ljósri fyllingu - alveg eins og var á kökublaði Gestgjafans.
Gestgjafablaðið kom reyndar út á undan - en við ætlum nú ekki að eigna okkur einkarétt á hugmyndinni. Það er aftur á móti bústin og falleg önd sem prýðir forsíðu jólablaðs Gestgjafans í ár.
Nanna
Jómfrúarolía
Hér á Gestgjafanum notum við mikið ólífuolíu, ekki síst jómfrúarolíu (virgin og extra-virgin). Það er ekki síst bragðsins vegna en við vitum líka að rannsóknir hafa þótt benda til þess að hún sé hollari en flest önnur fita og nú er búið að finna hvaða efni það eru sem gera hana heilsusamlega.
Auðvitað er best að draga úr allri fitunotkun en alltaf þarf þó að nota einhverja fitu og þá er góð ólífuolía afar heppilegur valkostur.
Nanna
Verið með að velja!
Eru ekki fleiri sem vilja koma með uppástungur um rétti sem eiga heima í Bestu uppskriftir ársins 2005?
Ég verð líklega bara að hugga mig við að sennilega séu allir að bíða eftir jólablaðinu, sem er á leið til áskrifenda, til að hafa uppskriftirnar úr því með í púljunni.
Eða kannski höfum við bara ekki verið að gera góða hluti á árinu 2005.
Eða kannski staðfestist sá grunur minn að fólk kaupi ekki matarblöð til að elda upp úr þeim, bara til að skoða.
Kalkúnadagurinn mikli
Í dag borða 95% Bandaríkjamanna kalkúna (hinir eru sennilega flestir grænmetisætur) og það mætti því ætla að Bandaríkjamenn væru mestu kalkúnaætur í heimi. Svo er þó ekki - ekki nema miðað sé við heildarneyslu, því að hún er um 260 milljónir fugla á ári.
Meðalkalkúnaneysla á mann í Bandaríkjunum er hins vegar um 8 kg á ári en Ísraelsmenn hafa vinninginn, þeir borða yfir 20 kg á mann á ári. Í þriðja sæti eru Ungverjar með um 6,5 kg. Síðan koma Pólverjar, Kanadamenn og Mexíkóbúar.
Almennt er reiknað með að um 70% af fuglinum sé „hvítt kjöt“ (bringukjöt), enda hefur öll kalkúnaræktun áratugum saman miðast að því að fá bringuna sem stærsta og þykkasta og lærin sem minnst. Mesta furða að fuglarnir skuli yfirleitt geta staðið. Og þeir hlaupa allavega ekki á 30-35 km hraða á klukkustund eins og villtir frændur þeirra geta gert.
Nanna
Jólaflóðið
Mánuður til jóla ... Ég ætlaði að skrifa hér eitthvað um að það væri nú óþarfi að byrja jólastressið allt of snemma - eða byrja það yfirleitt - (mér skilst t.d. að börn á leikskólum séu mörg hver orðin illviðráðanleg vegna einhvers jólaspennings) - en svo áttaði ég mig á því að sjálf var ég í gær að skrifa um jólasíld svo að það er kannski eins gott að fljóta bara með í jólaflóðinu.
En jólablað Gestgjafans er komið úr prentsmiðju og verður dreift til áskrifenda á næstu dögum og síðan í verslanir eftir helgi.
Nanna
Jólasíld
Ég er búin að vera að borða jólasíldina 2005 frá Ora síðustu dagana. Alveg ljómandi góð síld - kannski örlítið of sæt fyrir minn smekk en reyndar bara ef ég borða mikið af henni. En annars fín og mér finnst frábært framtak hjá Ora að koma með nýja jólasíld á hverju ári og kynna hana með stæl.
Hér er náttúrlega ekki sama síldarhefðin og í grannlöndum okkar en mér finnst samt síld tilheyra jólunum - eða reyndar ekki jólunum sjálfum, heldur jólaföstunni. Og Ora býður upp á ýmsar góðar tegundir af síld fyrir utan jólasíldina.
Ég skoðaði líka verksmiðju Ora á dögunum og það kom á óvart að sjá hve mikil framleiðslan er þarna, þótt hún kæmist að sjálfsögðu hvergi nálægt Sacla-verksmiðjunum, sem ég skoðaði í sumar. Hjá Ora minnir mig að þeir framleiði allt að 60-70.000 krukkur eða dósir á sólarhring; hjá Sacla líklega um 350.000.
En ég mæli semsagt með síldinni.
Nanna
Kaffi-afmælisdagur
Kaffidrykkjufólk ætti kannski að halda upp á það að í dag er fæðingardagur ítalska grasafræðingsins Prospero Alpini, sem fæddist þennan dag árið 1553 í bæ nálægt Feneyjum. Það var nefnilega hann sem fyrstur kynnti kaffiplöntuna fyrir Evrópubúum (að vísu er alveg óvíst að hann hafi nokkru sinni drukkið kaffi sjálfur en það er annað mál). Sama máli gegnir um banana, hann er talinn hafa verið fyrstur Evrópubúa til að rækta þá og skrifa um þá.
Fyrsta kaffihúsið sem vitað er um var opnað í Istanbúl árið 1554, ári eftir fæðingu Alpinis, en hann mun hins vegar hafa kynnst kaffi þegar hann var í Egyptalandi. Fyrstu evrópsku kaffihúsin voru aftur á móti sennilega í Kraká í Póllandi seint á 16. öld eða snemma á 17. öld.
Nanna
Bestu uppskriftirnar
Við erum að velja uppskriftirnar í sérblaðið Bestu uppskriftirnar 2005 eins og segir nánar frá í greininni á forsíðunni. Verið nú endilega dugleg að senda inn uppástungur um uppskriftir sem ykkur finnst eiga heima þar - það er hægt að senda póst eða koma með tillögur í athugasemdakerfinu hér að neðan.
Sjálfvirk söltun
Það er svosem engin ný frétt að mikil saltneysla sé ekki holl en samkvæmt nýjum rannsóknum virðist hún hættulegri en áður hefur verið talið. Gallinn er að það er ekki nóg að nota lítið salt í og út á matinn sem maður eldar heima því að hjá mörgum er tilbúinn matur, snakk og þess háttar stór hluti af neyslunni og í slíkum mat er oft allt of mikið af salti.
Nú veit ég ekki fyrir víst hver meðalneysla á salti er hjá Íslendingum en ætli hún geti ekki verið svipuð og hjá Svíum -12-13 g á dag, það er næstum teskeið af salti. Og sumir borða auðvitað mun meira.
Eitt sem ég hef samt aldrei skilið er fólk sem saltar matinn sinn án þess að smakka hann fyrst. Autocondimentors, eins og sonur minn segir og ég held að hann hafi eftir Lenny Henry, sem lék kokkinn í gamanþáttunum Chef. Það væri nú allt í lagi að smakka fyrst hvort þarf yfirleitt að salta ...
Nanna
Komin aftur ...
Einhverjir eru kannski farnir að halda að ég hafi ákveðið að snúa ekkert aftur frá Frakklandi og vissulega hefði það verið freistandi tilhugsun, það var svo gaman í þessari frábæru sælkeraferð og hún hefði alveg mátt vera lengri ... nema þá hefði ég líklega þurft að kaupa stærri fatanúmer.
En ég kom nú samt aftur á mánudagskvöldið og fór þá beint í að vinna að jólablaði Gestgjafans, sem fór loksins í prentsmiðju seint í gærkvöldi, stærra og veglegra en nokkru sinni fyrr, heilar 164 síður. Öll orkan hefur farið í það þessa tvo daga og nú get ég loksins farið að sinna vefnum aftur. Biðst innilega afsökunar á að hafa látið fyrirspurnir bíða. Þeim verður svarað í dag og á næstu dögum eftir því sem mér vinnst tími til.
Nanna
Sælkeraferð til Frakklands
Ég er að fara í sælkeraferð til Frakklands í fyrramálið. Tek reyndar tölvuna með en það er alveg óvíst að ég komist í netsamband úti svo að líklega skrifa ég ekki aftur hér fyrr en á mánudaginn. Samt aldrei að vita.
Sumum finnst sjálfsagt að mataráhugamanneskja eins og ég hafi vit á víni. Það hef ég reyndar alls ekki. En vonandi kem ég eitthvað fróðari heim.
Annars drukkum við ágætis vín með kvöldmatnum, ástralskt Jindalee merlot. Aðalrétturinn var kindalærvöðvar, maríneraður í balsamediki, olíu og herbes de provence, brúnaðir á pönnu, flamberaðir í smákoníaki og svo settir í ofninn; cannellini- og borlottibaunir með og svo kartöflustappa með sólþurrkuðum tómötum og basilíku og salat með afskaplega vel þroskuðum tómötum, grillaðri papriku og furuhnetum. Ekki slæmt. Reyktur lax á undan og kaffi og súkkulaðibitakökur á eftir.
Dóttursonurinn borðaði aðallega baunir sem hann stappaði með gaffli. Þegar hann var búinn með allar baunirnar gerði hann miklar tilraunir til að stappa kjötbitana á diskinum sínum líka. Kjötið var reyndar ágætlega meyrt en kannski ekki svo meyrt. En þetta er einbeittur ungur maður með matreiðsluáhuga og gaf sig ekki fyrr en í fulla hnefana.
Nanna
Á lokasprettinum
Nú erum við á lokasprettinum með vinnu að jólablaðinu, það fer í prentun í næstu viku og það er óneitanlega nokkur áfangi. Blaðið verður líka stærra og veglegra en nokkurt jólablað hefur áður verið.
Ég ætla ekki að segja að jólin séu að verða búin hjá okkur en við sjáum allavega fyrir endann á jólastressinu - svona hvað vinnuna varðar að minnsta kosti. Svo er ég búin að vera að gera litla matreiðslubók um jólamat, sem er farin í prentun og ætti að koma út í næstu viku. Það hefur auðvitað orðið til að auka jólastressið dálítið. En þetta er allt að verða búið og svo sjáum við fram á rólegri tíð fram til jóla. Þurfum auðvitað að vinna janúarblaðið - aðhalds- og sparnaðarrétti - og aukablaðið með bestu uppskriftunum 2005, en það verður mun léttara en síðustu blöð hafa verið.
Svo kem ég auðvitað til með að hafa meiri tíma til að sinna vefnum á næstunni.
Nanna
Er skyrið ostur?
Ég þurfti áðan að finna smáupplýsingar um ákveðna tegund af osti og fór þá inn á www.cheese.com, sem er að mörgu leyti ágætis síða. Þarna er m.a. hægt að fletta upp eftir löndum og mér datt í hug hvað væri þarna að finna um íslenska osta. Satt best að segja þótti mér það heldur snautlegt, þarna voru taldir upp tveir ostar: Brauðostur og ávaxtaskyr.
Nú er auðvitað spurning hvort eigi að flokka skyr með ostum en útlendingar gera það allavega mjög gjarna. Hins vegar mundi ég nú taka eitthvað annað sem dæmi um íslenskan ost. Og þá allavega hreint skyr frekar en ávaxtaskyr.
Það er aftur á móti spurning hvaða osta ætti að velja ef maður þyrfti að nefna 2-3 osta sem dæmi um íslenska ostagerð. Hvað finnst ykkur?
Nanna
Þú ert það sem þú borðar ...
Kannski það sé eitthvað svona sem þarf til að berjast gegn offitu barna og unglinga: Sýna þeim hvað raunverulega er í skyndibitunum sem þau eru að borða. (Smellið á Enlarge Image til að sjá hráefnið í hamborgurum, pylsum og kjúklinganöggum.)
Mér fannst reyndar athyglisvert að sjá að 36% átta til fjórtán ára barna vita ekki að aðalhráefnið í frönskum kartöflum eru kartöflur. Sennilega er nú ástandið ekki svo slæmt hér - og þó, margir þekkja þær bara sem ,,franskar", kartöfluheitinu er svo oft sleppt og kannski eru krakkar hættir að gera sér grein fyrir hráefninu. Og 37% bresku krakkanna vissu ekki að ostur er unninn úr mjólk - það getur svosem vel verið að það sé svipað hér og osturinn sem margir krakkar borða mest af er náttúrlega ekki alvöruostur (þessi á pitsunum).
Nanna
Fertugur afmælisdrengur
Afmælisbarn dagsins er kannski ekkert sérlega vel þekkt hér en í Bandaríkjunum þekkir hvert mannsbarn hann þótt ekki viti kannski allir að raunverulegt heiti hans er Poppin' Fresh. Þetta er enginn annar en Pillsbury-deigdrengurinn. Fyrstu auglýsingarnar sem hann kom fram í voru einmitt sýndar í sjónvarpi 7. nóvember 1965.
Ég sé annars að Pillsbury er enn með bökunarkeppnina sína, The Pillsbury Bake-Off Contest, sem núna er haldin í 42. sinn. Mig minnir endilega að á 7. áratugnum hafi verið haldin íslensk Pillsbury-bökunarkeppni og jafnvel að uppskriftir sigurvegaranna hafi svo tekið þátt í amerísku keppninni. Man þetta samt ekki fyrir víst.
Nanna
