Hugleiðingar um alls kyns matar- og víntengd efni.
Lesendum gefst kostur á að segja skoðun sína við hverja færslu.
Girnilegur pakki
Pósturinn var að koma til mín áðan með bunka af flottum nýjum matreiðslubókum frá amazon.co.uk og þær togast á um athyglina. Undir venjulegum kringumstæðum hefði ég fljótlega gripið Favourite Food eftir Jill Dupleix - fínn höfundur, einfaldar og góðar uppskriftir, fallegar myndir - en núna er samkeppnin allt of hörð. Í sömu sendingu er nefnilega t.d. nýjasta bók Jamie Olivers, Jamie's Italy - ekki að mig hafi beinlínis vantað ítalskar matreiðslubækur, reyndar. Don't Sweat the Aubergine, ein af þessum skemmtilegu bókum um hvers vegna hlutirnir gerast svona en ekki svona í eldhúsinu og hvernig maður getur lært að hætta að fara eftir uppskriftum í blindni. Líst vel á hana.
Svo var The Cook's Book í pakkanum, ég er búin að bíða eftir henni síðan ég frétti að hún væri í undirbúningi. Mikill doðrantur (svona svipuð og stóru bækurnar mínar), örugglega tvö þúsund myndir, og skrifuð af gúrúum á borð við Ferran Adria, Charlie Trotter, Peter Gordon, Shaun Hill, Ken Hom, Pierre Hermé, Rick Bayless, Marcus Wareing ... Og Jill Norman ritstýrir, sem er nú eiginlega trygging fyrir gæðunum.
Bókin sem ég hlakka mest til að lesa er samt The Kitchen Diaries eftir Nigel Slater, sem er frábær höfundur. Það er fullt af fallegum myndum í bókinni en Nigel er þannig höfundur að það er nóg að lesa orðin til að finna bragðið og ilminn af matnum.
Ég vildi bara að ég hefði meiri tíma á næstunni til að lesa í þessum álitlegu bókum.
Svo minni ég aftur á að nú geta allir tjáð sig í athugasemdunum hér.
Nokkur orð um ? lauksúpu
Laukur er líklega ódýrasta grænmeti sem hægt er að fá í íslenskum verslunum og það vill svo heppilega til að það er hægt að gera lystilega rétti úr honum án þess að kosta til miklu og dýru viðbótarhráefni. Eitt besta dæmið um þetta er lauksúpa.
Þegar sagt er lauksúpa bæta flestir ósjálfrátt við orðinu frönsk fyrir framan en auðvitað eru til ótal útgáfur af lauksúpum, frá ýmsum löndum. Það er heldur ekkert skrítið, því ódýrara hráefni en laukur er varla til og önnur hráefni í súpunni eru yfirleitt harla ódýr líka - og oftast nær til í eldhúsinu. Ég þori að veðja að flest ykkar gætu farið inn í eldhús núna og tínt fram allt sem fara á í súpuna sem hér kemur uppskrift að. Hvort hún er frönsk veit ég ekki en að tómatþykkninu frátöldu (og því má reyndar sleppa) er hún reyndar ekkert ósvipuð Les Halles-súpunni sem flestir þekkja sem franska lauksúpu.
Sú súpa er kennd við Les Halles, markaðinn sem Emil Zola lýsti sem maga Parísarborgar, voru veitingastaðirnir opnaðir eldsnemma morguns og þangað komu erfiðismenn, slátrarar, grænmetissalar og bændur og söddu hungur sitt með ódýrum mat - en þangað komu líka nátthrafnarnir, glorsoltnir eftir glaum og gleði næturinnar, og fengu sér heita og nærandi lauksúpu sem þeir trúðu að mundi hressa þá við, gera þeim kleift að skemmta sér aðeins lengur og koma í veg fyrir timburmenn. Þannig sameinaði lauksúpann þá sem voru að hefja langan og strangan vinnudag og þá sem voru á heimleið eftir svall og skemmtanir næturinnar.
Lykillinn að því að lauksúpan verði góð er að hún fái að malla nokkuð lengi. Það er hægt að búa hana til á 10-15 mínútum en þá er betra að nota gott kjötsoð í staðinn fyrir vatn. Hins vegar er langbest að láta laukinn fyrst krauma nokkuð lengi í olíunni (en hann á alls ekki að brúnast neitt) og síðan á hann að malla við hægan hita til að súpan verði sem bragðmest. Það er líka best að vera ekkert að spara piparinn.
Ég á hins vegar enn eftir að finna eitthvað sem ég get gert við laukinn sem eftir verður í pottinum þegar súpan er búin. Sumir afkomendur mínir borða nefnilega lauksúpu með bestu lyst og hafa þá mikið af brauði með, en vilja ekki laukinn sjálfan. Ég gæti auðvitað einfaldlega notað minna af lauk en þá yrði súpan of bragðdauf. En hann er nú svo ódýr að það er reyndar engin stórsynd að henda honum bara ...
Ef til er biti af parmesanosti í ísskápnum er mjög gott að rífa niður svona tvær matskeiðar og blanda saman við ostinn sem stráð er yfir brauðið en það er alls ekki nauðsynlegt. Best er að nota dagsgamalt brauð og skera það í þykkar sneiðar - þunnar sneiðar af samlokubrauði eru ekki heppilegar þótt notast megi við þær. Reyndar má sleppa brauðinu og ostinum en súpan er betri ef það er haft með.
Tómatbætt lauksúpa
4-5 laukar
3 msk ólífuolía
1 hvítlauksgeiri, pressaður
1 tsk timjan, þurrkað
2 lárviðarlauf
nýmalaður pipar
salt
1,5 l vatn
2 msk tómatþykkni
4 brauðsneiðar (og meira, fyrir þá sem vilja aftur á diskinn)
50 g ostur, rifinn eða skorinn í bita (t.d. sterkur gouda)
Laukarnir afhýddir, skornir í helminga og síðan í þunnar sneiðar. Olían hituð í potti og laukurinn settur út í. Látinn krauma við hægan hita í 10 mínútur án þess að brúnast; hrært öðru hverju. Hvítlauk, timjani og lárviðarlaufum bætt út í og kryddað vel með pipar og salti. Hrært og látið krauma í 5 mínútur í viðbót. Vatninu hellt út í, hitað að suðu, tómatþykkni hrært saman við og síðan er lok sett á pottinn og súpan látin krauma við hægan hita í 20-30 mínútur. Smökkuð til með pipar og salti og lárviðarlaufin veidd upp úr. Grillið í ofninum hitað. Súpu ausið í hitaþolnar skálar. Brauðsneið lögð ofan á hverja þeirra og osti stráð yfir. Sett á grind sem höfð er í miðjum ofni og grillað þar til osturinn er bráðinn og brauðið farið að dökkna á brúnum. Skálarnar teknar út (varlega!) og bornar fram.
Nanna
Tjáið ykkur endilega!
Mig langar til að benda ykkur á að nú geta allir tjáð sig í athugasemdum hér á matarspjallinu eins og alltaf stóð til. Fyrir misskilning var athugasemdakerfið sett upp þannig að einungis þeir sem voru innskráðir gátu skrifað þar og athugasemdir komu undir fullu nafni en nú getið þið einfaldlega valið ykkur það nafn sem þið viljið nota og tjáð ykkur um það sem ég skrifa hér.
Hið sama er að segja um spjallborðið, það er öllum opið.
Nanna
