Um Gestgjafann
Um Gestgjafann
Upphafið má rekja til ársins 1981 þegar hjónin Hilmar B. Jónsson og Elín Káradóttir stofnuðu fyrsta matartímaritið á Íslandi og nefndu Gestgjafann. Í ritstjóraspjalli í fyrsta tölublaði fyrsta árgangs segja þau: „Með tilkomu þessa blaðs er gerð tilraun til þess að mæta þörf sem við höldum að sé fyrir hendi, ekki eingöngu fyrir uppskriftir um mat, heldur líka fyrir allt sem snertir mat, matargerð og borðhald eða er á einhvern hátt tengt eldhúsi eða borðstofu.“
Síðan eru liðin tæp 25 ár og á þeim tíma hefur stórhuga áformum Hilmars og Elínar vaxið fiskur um hrygg, barnið stækkað og dafnað, tölublöðunum fjölgað úr fjórum á ári í tólf og enn er markmiðið nákvæmlega það sama, þ.e. að svala forvitni lesenda um hvaðeina sem lýtur að mat og matargerð.
Efnistökin hafa reyndar breyst svolítið í gegnum tíðina. Áherslan hefur færst frá veisluumfjöllun yfir í hversdagsmatargerð og með fjölgun tölublaða hefur okkur gefist kostur á að bæta enn fleiri efnisþáttum við. Við höldum uppi merkjum frumkvöðlanna, þolum samanburð við það besta í heimi og höfum nú opnað heimasíðu sem jafnast sannarlega á við það besta sem gerist hjá tímaritum í milljónasamfélögum!
Þegar Gestgjafinn er skoðaður 24 ár aftur í tímann, eða allt til þess tíma þegar hann var stofnaður, kemur í ljós að á blaðsíður tímaritsins er skráð saga matarmenningar á Íslandi. Þar er að finna tísku og strauma í matargerð og hvert einasta tölublað er barn síns tíma þar sem myndmálið er skýrt og textinn segir sannarlega líka sína sögu. Margar uppskriftanna eru í góðu gildi enn í dag og oft og tíðum fáum við fyrirspurnir um uppskriftir sem ná allt aftur í fyrstu tölublöðin.
Með tilkomu Gestgjafans, árið 1981, má segja að nýir straumar hafi farið um íslensk eldhús. Áhugafólk um matargerð fékk loksins blað í hendur þar sem það nýjasta í matargerð var kynnt. Þar mátti finna leiðbeiningar um það hvað ætti að gera við alls kyns nýtt hráefni og kryddtegundir sem voru farnar að fást hér. Algjör bylting varð í íslenskri veitingahúsamenningu á áratugnum sem fór í hönd og veitingahúsum fjölgaði ört. Fólk fór að fara út að borða að tilefnislausu, eins og
gert var í útlöndum, og fram á sjónarsviðið spruttu veitingahús þar sem var að finna ólíka matargerð, eins og kínverska, indverska og svo framvegis.
Síðan kom næsti áratugur og má sjá þá breytingu á réttum í Gestgjafanum að maturinn varð léttari og meira kryddaður en áður. Hráefnisúrvalið var orðið mun meira og fólk var tilbúið að gera tilraunir. Lambakjötið vék fyrir kjúklingakjötinu og kalkúni fór að sjást á hátíðarborðum. Enginn var maður
með mönnum nema hann ætti útigrill og tilraunir með ediks- og kryddsósu sáust gjarnan á borðum hjá áhugafólkinu. Japanskt sushi varð tískumatur og hrár fiskur þótti allt í einu sælkeramatur en neysla hans var hér áður fyrr flokkuð undir hreina villimennsku.
Það er alveg merkilega fljótt sem okkur finnst myndir, efni og útlit vera orðið gamaldags þegar við skoðum eldri blöð. Það þurfa sannarlega ekki að vera mjög gömul blöð en eins og sjá má á myndum af forsíðum er hver einasta þeirra barn síns tíma og ber merki matartísku á hverjum tíma.
Auk Hilmars og Elínar hafa verið þrír ritstjórar á Gestgjafanum frá upphafi. Íris Erlingsdóttir tók við af frumkvöðlunum, síðan Rut Helgadóttir og núverandi ritstjórar Gestgjafans eru Sólveig Baldursdóttir og Guðrún Hrund Sigurðardóttir.
Að sjálfsögðu er útilokað að gefa út blað á borð við Gestgjafann án þess að hafa úrvalsstarfsfólk og það hefur verið gæfa blaðsins að fá gott fólk til starfa:


