Kíví

Kívíaldinið var mikill tískuávöxtur á áttunda og níunda áratug tuttugustu aldar og notað til skrauts í ótal rétti, hvort sem það átti við þar eða ekki. Það er upprunnið í Kína og hefur verið þekkt þar í þúsundir ára en virðist lítið sem ekkert hafa verið notað í matargerð fyrr en eftir að það barst til Nýja Sjálands snemma á tuttugustu öld. Það var líka þar sem það hlaut núverandi heiti; enskt nafn þess var Chinese gooseberry (kínverskt stilkilsber, en aldinið er raunar alveg óskylt stikilsberjum), en þegar farið var að markaðssetja það í Bandaríkjunum á kaldastríðsárunum þótti ekki heppilegt að kenna það við Kína. Nýsjálendingar völdu því nafn þjóðarfugls síns, kívífuglsins, enda þótti það minna svolítið á fuglinn.

Kívíaldin geymast nokkuð vel en best er að velja stinn aldin; ef þau eru hörð og óþroskuð munu þau þroskast á nokkrum dögum við stofuhita, og enn fyrr ef þeim er stungið í bréfpoka ásamt þroskuðum banana. Aldinið er nær alltaf afhýtt fyrir notkun en þunnt, brúnt, ,,loðið" hýðið er þó ætt. Einfaldast er að skera báða endana af ávextinum og skera svo hýðið af með flysjunarjárni eða beittum hníf. Einnig má skera ávöxtinn í tvennt og skafa aldinkjötið úr hýðinu með skeið. Aldinkjötið breytir ekki lit þótt það komist í snertingu við súrefni og hentar því mjög vel í skreytingar, salöt og fleira.

Kíví á vel við skinku og kjúkling, rjómaost og ýmsa sjávarrétti, en algengast er þó að nota það í ávaxtasalöt, ís, krapís, á kökur og bökur og í búðinga. Rétt er þó að hafa í huga að í ósoðnu kívíaldini eru ensím sem koma í veg fyrir að matarlím stífni. Ef nota á kíví í matarlímsbúðinga og hlaup þarf því að sjóða það fyrst. Kíví er C-vítamínauðugt og fremur hitaeiningasnautt.