Hráefni mánaðarins

hnetur

Hnetur

Þegar gengið er um dönsku beykiskógana tekur maður eftir því að sum beykitré, sem eru annars bein og hávaxin, eru í kippum, 3-4 sem vaxa saman á sama stað. Þau tré eru kölluð „musebög“ og skýringin er einföld og falleg: mýsnar safna saman hnetunum af beykitrjánum og grafa þær í jörðu fyrir veturinn. Lesa meira
 
plomur

Plómur og sveskjur

Plómutréð kemur upprunalega frá Mið-Asíu og er af sömu ætt (Prunus) og ferskjur, kirsuber o.fl. en Rómverjar og Egyptar hafa mjög snemma farið að rækta það og kunnu þeir þegar að þurrka plómur til geymslu eins og vínber og fleiri ávexti. Plóman fann kjörlendi á Sýrlandi og til vitnis um það höfðu Krossfararnir mörg máltæki þar sem plóman kom við sögu, m.a. þegar þeir þurftu að fara langar leiðir eftir þeim og gripu í tómt. Lesa meira
 
eggaldin

Eggaldin

Nafnið eggaldin kemur frá enskumælandi löndum. Það var lengi skrautjurt því menn þorðu ekki að borða ávöxtinn sem var þó girnilegur og ein tegund var sértaklega vinsæl í stofu aðals í Bretlandi. Bláu blómin einstaklega falleg og ávextirnir litlir og með lögun eggja. Þar með var nafnið komið. Lesa meira
 
melona

Melónur

 

Melónan er sköpuð til að geymast: þykkt hýði og hátt vatnsinnihald (88-90%), við bestu skilyrði geymist hún vel yfir veturinn. Þær melónur sem við fáum hér heima koma frá Mið-Ameríku á veturna (Hondúras og Costa Rica aðallega) og hafa verið tíndar óþroskaðar – bragðið er til staðar en það vantar alla sólina og sætuna því hvaða ávöxtur getur þroskast eðlilega í kæli og myrkri? En nú getum við tekið gleði okkar að nýju því fyrstu melónurnar eru að koma frá Suður-Spáni og geymslutíminn miklu styttri og vegalengdin einnig. Margar tegundir af melónum fást í matvörubúðum og þó þær séu orðnar nokkuð vel þekktar er ekki úr vegi að rifja upp einkenni þeirra og gefa góð ráð um meðhöndlun.

Lesa meira

 
tomatar_i_hop

Tómatar

Sólin vermir en loftið er enn verulega kalt, gluggaveður eins og það gerist best. En auglýsingarnar byrja að vekja okkur úr vetrardvala og eru orðnar eins og vorfuglar, koma alltaf á sama tíma: íslenskt grænmeti er á næsta leiti. Tómatar frá gróðurhúsunum í uppsveitum Árnessýslu eða annars staðar á landinu eru ekki lengur það sem þeir voru fyrir 25 árum síðan, tíndir og seldir grænir eða hálf rauðir og vinsælir bara af því að þeir voru íslenskir. Lesa meira
 
aspas

Spergill eða aspas

 

Spergill er sproti sem vex á þykku rótakerfi – ef hann er látinn vaxa verður hann að skrautinu blómabúðir nota til að skreyta með blómavendi og er kallað ... aspas. Þetta er fjölær planta og hægt er að uppskera af sömu plöntunni í 20-25 ár. Spergillinn er þekkt grænmeti frá fornöld, Egyptar snæddu hann það mikið að hann kemur fram á myndum af daglegu lífi. Rómverjar og Grikkir þekktu hann vel en svo virðist sem hann hafi gleymst á miðöldum. Það var ekki fyrr en á 17. öld sem hann kom fram aftur og þá sem sannkallaður „kóngamatur“. Lúðvík XIV heimtaði hann á hverjum degi og ætla má að hann hafi verið ágætis markaðsstjóri fyrir spergilinn.

Lesa meira

 
rot

Svartrót

Haustið er árstíð rótargrænmetis og svartrótin er tiltölulega sjaldgæf í matvörubúðunum. Hún er þekkt frá forn Grikklandi þar sem hún var kölluð „geitháfshorn“, líklega vegna sköpulags, en varð ekki algeng í Evrópu fyrr en á 16. öld. Hún vex í sendnum jarðvegi, djúpum og rökum og finnst nú aðallega í Belgíu, Hollandi og Norður Frakklandi. Lesa meira
 

Grænkál

Grænkál er eitt vannýttasta kál sem um getur en það er mjög harðgert og getur vaxið fram að jólum. Lesa meira
 

Vanilla

Vanilla er merkilegt fyrirbæri og af mörgum talin allra meina bót. Hún er eitt alvinsælasta bragðefnið í eftirrétti, kökur og drykki og er víða notuð í annars konar matargerð Lesa meira
 

Appelsínur

Ferskar og safaríkar appelsínur færa okkur sólina í skammdeginu Lesa meira
 

Þurrkuð trönuber

Trönuber (cranberries) eru hárauðu berin sem koma í búðir fyrir jólin og eru notuð í sósur, bökur og margt fleira. Lesa meira
 
GE-0609-24-02

Spergilblómkál

Spergilblómkál Spergilblómkál eða romanesco-blómkál er oft talið vera kynblendingur spergilkáls (brokkólís) og blómkáls, sem eru náskyldar tegundir, en reyndar er það blómkálsafbrigði, upprunnið í Hollandi. Lesa meira
 

Blóðappelsína

Vitaskuld er það liturinn sem helst greinir blóðappelsínur frá öðrum appelsínum - reyndar sést ekki alltaf á berkinum að um blóðappelsínur sé að ræða þótt oftast megi greina rauðan eða rauðbrúnan lit Lesa meira
 

Butternut-kúrbítur

Butternut-kúrbíturinn, sem sést æ oftar í verslunum hér, telst til vetrarkúrbíta. Hann er yfirleitt um 1 kg að þyngd, harður með ljósgult, þunnt hýði sem auðvelt er að flysja af. Lesa meira
 

Sykurbaunir

Þessar fersku, stökku og bragðgóðu ertur, sem einnig eru kallaðar snjóbaunir eða mangetout, eru tíndar óþroskaðar og einkum ræktaðar vegna belgsins, sem er fagurgrænn, sætur og stökkur. Lesa meira
 

Mjölbananar (plantains)

Mjölbananar eða plantains eru uppistaðan í fæði fólks víða í hitabeltislöndunum, einkum á suðurhveli jarðar, en þeir eru þó ekki vel þekktir á Vesturlöndum og hérlendis fást þeir enn sem komið er helst í sérverslunum með austurlenskar matvörur. Lesa meira
 

Grænkál

Grænkál er fremur gróft og það er ekki borðað hrátt. Það er einhver bragðsterkasta káltegundin og sumir kunna ekki að meta bragðið. Lesa meira
 

Kíví

Kívíaldinið var mikill tískuávöxtur á áttunda og níunda áratug tuttugustu aldar og notað til skrauts í ótal rétti, hvort sem það átti við þar eða ekki. Það er upprunnið í Kína og hefur verið þekkt þar í þúsundir ára. Lesa meira
 

Ætiþistill

Ferskir ætiþistlar eru ekki algengir í verslunum hérlendis og þeir sem fást eru oftar en ekki illa útlítandi og freista fárra. Það er mjög miður því að ætiþistlar geta verið sérlega ljúffengir. Lesa meira
 

Granatepli

Granatepli eru talin upprunnin í Persíu og hafa verið ræktuð í Miðausturlöndum frá örófi alda. Lesa meira
 
GE-0505-63-05_3

Svartir tómatar

Kannski ekki alveg kolsvartir en mun dekkri en við eigum að venjast. Lesa meira
 
GE-0507-58-03_3

Þurrkuð trönuber

Trönuber (cranberries) eru hárauðu berin sem koma í búðir fyrir jólin og eru notuð í sósur, bökur og margt fleira – reyndar má nota þau í staðinn fyrir rifsber og sólber í næstum hvaða uppskrift sem er. Færri þekkja þurrkuð trönuber sem líkjast helst rúsínum en eru dökkrauð að lit. Lesa meira
 
GE-0408-07Rosa_spinat

Spínat

Það fyrsta sem manni dettur í hug þegar spínat er nefnt á nafn er Stjáni blái. Enda löngum loðað við þetta grænmeti að það sé sprengfullt af vítamínum og steinefnum og margir sem muna eftir vöðvahnykkingum Stjána í kjölfar spínatáts. Lesa meira
 

 

Innskráning


Uppskrift vikunnar

Reykt hrefnurúlla Úlla með sesamosti

Hrefnukjöt fæst núorðið í stórmörkuðum árið um kring en það er sannkallað sælkerafæði og ekki spillir að það er á góðu verði. Nota má reykta villibráð eða hangikjöt í stað reyktrar hrefnu. Lesa meira
 

Hráefni vikunnar

Hnetur

Þegar gengið er um dönsku beykiskógana tekur maður eftir því að sum beykitré, sem eru annars bein og hávaxin, eru í kippum, 3-4 sem vaxa saman á sama stað. Þau tré eru kölluð „musebög“ og skýringin er einföld og falleg: mýsnar safna saman hnetunum af beykitrjánum og grafa þær í jörðu fyrir veturinn. Lesa meira
 


Vín vikunnar

Château Haut Bourcier ****1/2

Skemmtilega persónugert Bordeaux frá óþekktu Bordeaux-svæði hér á landi – AOC Côtes de Blaye, á hægri bakkanum. Þar og í Côtes de Bourg sem er við hliðina, á sér nefnilega stað mesta þróun í Bordeaux hvað varðar gæði og verðin eru mjög viðráðanleg. Nágrannar okkar í Danmörku, Svíþjóð og Noregi hafa skilið það fyrir löngu.

Lesa meira

 

 
 
Þessi vefur byggir á Eplica - CMS